Getaway in Stockholm: de mysterieuze straatracelegende die car culture voorgoed veranderde

zondag, 05 juli 2026

Lang voordat YouTube bestond, joeg een anonieme Zweed met camera's op zijn auto door een uitgestorven Stockholm. Wat volgde werd een cultverschijnsel en een raadsel dat tot vandaag niet is opgelost.

Sommige films worden legendarisch door hun budget, hun sterren of hun regisseur. En dan is er Getaway in Stockholm: geen budget om over te spreken, geen enkele bekende naam, en een regisseur die zich tot op de dag van vandaag alleen "Mr. A" laat noemen. Toch behoort deze Zweedse videoreeks tot de meest invloedrijke beelden die de autowereld ooit heeft voortgebracht.

Het idee was even simpel als roekeloos. Iemand monteerde camera's op en in een auto, reed op hoge snelheid door de straten van de Zweedse hoofdstad, en liet zich daarbij ogenschijnlijk achtervolgen door de politie. Geen montagetrucs, geen script, of dat was tenminste de belofte. De eerste film verscheen halverwege de jaren negentig en verspreidde zich via videobanden en later via bestandsdeelnetwerken als Kazaa over de hele wereld, jaren voordat "viral gaan" een begrip was.

Deel 1: een Porsche en een uitgestorven stad

De aftrap was een Porsche 911 Turbo, volgens de laatste remasters een exemplaar uit de 964-generatie, al noemen oudere bronnen hardnekkig een 930. De auto scheurt door een merkwaardig leeg Stockholm, achtervolgd door wat een burgerwagen van de politie moet voorstellen.

En daar begint meteen de controverse. Kijkers merkten al vroeg op hoe verlaten de straten en zelfs de snelwegen waren, en hoe weinig overtuigend die eerste "politieauto" oogde. De Zweedse motorlegende Patrik Fürstenhoff, beter bekend als Ghost Rider, noemde het onomwonden in scène gezet: een huurauto die zich voordeed als politiewagen, midden in de nacht op lege wegen. Of dat oordeel helemaal eerlijk is, blijft de vraag, maar het tekent de mythologie: bijna niemand wist wat echt was en wat niet.

Deel 2: het meesterwerk met de Supra en de Cosworth

Waar deel 1 vooral de toon zette, is het tweede deel het stuk dat de reeks onsterfelijk maakte. Voor het eerst waren er twéé auto's: een zwaar getunede Toyota Supra en een Ford Escort Cosworth, de rally-gebaseerde vierwielaandrijver. Getuige de beelden liep de teller van de Supra op tot voorbij de 300 km/u, dwars door een stad.

Wat deel 2 zo overtuigend maakt, is juist waar deel 1 op werd afgerekend: de politieauto's zijn hier niet meer weg te lachen. In verschillende passages komen ze op minder dan een autolengte in beeld. Er is discussie over enkele details, maar de rauwe authenticiteit van dit deel wordt zelden serieus betwist.

Voor een hele generatie petrolheads was dit de eerste keer dat ze een supercar op ware grootte, op straat, op het randje zagen bewegen, zonder Hollywood ertussen.

Franse inspiratie, Zweedse durf

De erfenis van Getaway in Stockholm is niet los te zien van een andere legende: C'était un Rendez-vous, de beruchte one-take van Claude Lelouch uit 1976, waarin een auto in één ruk door een ontwakend Parijs raast. Volgens de overlevering ontstond het hele Zweedse project uit een weddenschap, een vriend zou Mr. A hebben uitgedaagd met de woorden dat zoiets in Stockholm nooit zou lukken, omdat de politie het nooit zou toestaan. Dat bleek precies de aansporing die hij nodig had.

De reeks liep uiteindelijk jarenlang door, met latere delen waarin onder meer een mid-engine Honda NSX en zelfs helikopterbeelden opdoken. De Zweedse autoriteiten zetten een omvangrijke opsporingsoperatie op touw. Die leverde nooit iets op. De identiteit van zowel de bestuurders als de regisseur is nooit onthuld.

Waarom het blijft hangen

Je kunt Getaway in Stockholm vanuit 2026 makkelijk wegzetten als roekeloos, onverantwoord en deels in scène gezet. Dat is het waarschijnlijk ook. Maar de reeks legde iets vast dat de autowereld nadien eindeloos heeft proberen na te bootsen: het gevoel van snelheid als je er middenin zit, gefilmd zonder vangrail van montage of veiligheid.

Het is de directe voorloper van alles wat later kwam, van dashcam-cultuur tot de eindeloze onboard-video's die vandaag je tijdlijn vullen. Alleen deed een anonieme Zweed het eerst, op videoband, met een Porsche en een lege stad. En dat is precies waarom de legende blijft leven.

TagsFord Porsche Toyota

Plaats reactie

Cees Gorter

Cees schrijft over klassiekers, youngtimers en automotive geschiedenis — de iconische modellen, de ontwerpers en de verhalen die de autowereld hebben gevormd.

Autonieuws 0

Chinese plug-inhybrides jagen VW's Tiguan van de troon

Het laatste motorsport
nieuws

WIN! Kies een Verstappen-schaalmodel door GPblog te volgen

22 mei 2026, 15:43

Privéjet Verstappen vliegt van vakantiebestemming naar Red Bull-hoofdkwartier

28 jul 2026, 16:30

Verstappen kijkt vol verlangen naar Mercedes: 'Dat had ik ook graag gehad'

28 jul 2026, 15:33

Waarom Verstappen volgens Schumacher iets kan wat niemand anders lukt

28 jul 2026, 14:45

Verstappen zorgt voor verbijstering met Hamilton-actie: 'Alleen Max kan dat'

28 jul 2026, 14:03

Meer op GPblog.com

Gerelateerd

Rij verder

Autonieuws

De nieuwe Dodge Charger heeft geen Hemi, maar wel de coolst mogelijke naam

28 jul 2026, 15:08

bdff74e7dc2191cfb4d28ae5e25fbf957a517414

Autonieuws

Mercedes-AMG GT facelift brandt volledig af in Spanje

28 jul 2026, 7:39

Autonieuws

Chinese plug-inhybrides jagen VW's Tiguan van de troon

27 jul 2026, 20:53

Auto gekkies

Strafpuntensysteem pakt 30.000 verkeershufters aan

27 jul 2026, 17:06

NIEUWS

Alle artikelen

De nieuwe Dodge Charger heeft geen Hemi, maar wel de coolst mogelijke naam

Autonieuws•

28 jul 2026, 15:08

Dodge heeft eindelijk door dat je een spierbundel ook zonder acht cilinders kunt verkopen, al duurde dat even. De nieuwe Dodge Charger Sixpack debuteert in augustus 2026 en levert naar verwachting zo'...

BYD Da Han belooft 1.008 km range: doorbraak of rekentruc?

Autonieuws•

28 jul 2026, 13:28

Duizend kilometer op een acculading, en dan ook nog acht extra voor de show. BYD kan er wat van, tenminste op papier. De Chinese fabrikant lekt zijn nieuwe topsedan Da Han druppelsgewijs naar buiten v...

Genesis wil kleine luxe EV én V8: kan dat wel?

Autonieuws•

28 jul 2026, 8:10

Een merk dat tegelijk een brullende V8 en een piepklein elektrisch instapmodel wil bouwen, weet blijkbaar niet wat het zelf wil worden. Genesis onderzoekt of er ruimte is voor een compacte, betaalbare...

Mercedes-AMG GT facelift brandt volledig af in Spanje

Autonieuws•

28 jul 2026, 7:39

Hittetest geslaagd: de auto werd inderdaad heel erg heet. Een gecamoufleerd prototype van de vernieuwde Mercedes-AMG GT is tijdens een testrit in de Spaanse Sierra Nevada volledig uitgebrand. Beelden...

Chinese plug-inhybrides jagen VW's Tiguan van de troon

Autonieuws•

27 jul 2026, 20:53

Niets zo vermakelijk als een gigant die om bescherming smeekt terwijl hij zelf jarenlang riep dat concurrentie gezond is. Chinese automerken hebben in Europa bijna 11 procent marktaandeel veroverd, vo...

Strafpuntensysteem pakt 30.000 verkeershufters aan

Auto gekkies•

27 jul 2026, 17:06

Nederland heeft eindelijk ontdekt dat een boete alleen niet werkt tegen mensen die lak hebben aan de regels. De overheid rekt het strafpuntensysteem op. Waar je nu alleen strafpunten op je rijbewijs v...

dfdf247c 4068 41a0 a5fd 051167e49ed2 1200x800

Volkswagen schrapt de helft van al zijn modellen

Autonieuws•

27 jul 2026, 16:35

Er komt een dag dat je bij de Volkswagen-dealer binnenloopt en gewoon niks meer kunt kiezen. Die dag is dichterbij dan je denkt. Volkswagen Group wil zijn modellenaanbod met ongeveer vijftig procent i...

Range Rover Sport Electric: 550 pk en veel vraagtekens

Autonieuws•

27 jul 2026, 16:34

Nog voordat er ook maar één kWh door de accu is gestroomd, kondigt Land Rover alvast een nieuw tijdperk aan. Tijdens het Goodwood Festival of Speed liet Land Rover de eerste volledig elektrische Range...

80c4e68a e158 4b37 a098 3496032552dc 1200x800

Porsche heeft ook Clarkson's Farm gezien en wil eigen heritage beschermen

Autonieuws•

27 jul 2026, 7:38

Porsche gaat het land op, en dan bedoel ik letterlijk het akkerland. Porsche heeft een patent aangevraagd voor een hybride combine, oftewel een maaidorser met deels elektrische aandrijving, waarmee he...

Days of Thunder 2 komt er: Tom Cruise stapt weer in voor legendarische remake

Auto gekkies•

27 jul 2026, 7:37

Tom Cruise wordt binnenkort zestig-plus en denkt blijkbaar: laat me nog één keer met tweehonderd per uur tegen een muur schuiven. Paramount Pictures heeft het groene licht gegeven voor Days of Thunder...