Lang voordat YouTube bestond, joeg een anonieme Zweed met camera's op zijn auto door een uitgestorven Stockholm. Wat volgde werd een cultverschijnsel en een raadsel dat tot vandaag niet is opgelost.
Sommige films worden legendarisch door hun budget, hun sterren of hun regisseur. En dan is er Getaway in Stockholm: geen budget om over te spreken, geen enkele bekende naam, en een regisseur die zich tot op de dag van vandaag alleen "Mr. A" laat noemen. Toch behoort deze Zweedse videoreeks tot de meest invloedrijke beelden die de autowereld ooit heeft voortgebracht.
Het idee was even simpel als roekeloos. Iemand monteerde camera's op en in een auto, reed op hoge snelheid door de straten van de Zweedse hoofdstad, en liet zich daarbij ogenschijnlijk achtervolgen door de politie. Geen montagetrucs, geen script, of dat was tenminste de belofte. De eerste film verscheen halverwege de jaren negentig en verspreidde zich via videobanden en later via bestandsdeelnetwerken als Kazaa over de hele wereld, jaren voordat "viral gaan" een begrip was.

Deel 1: een Porsche en een uitgestorven stad

De aftrap was een Porsche 911 Turbo, volgens de laatste remasters een exemplaar uit de 964-generatie, al noemen oudere bronnen hardnekkig een 930. De auto scheurt door een merkwaardig leeg Stockholm, achtervolgd door wat een burgerwagen van de politie moet voorstellen.
En daar begint meteen de controverse. Kijkers merkten al vroeg op hoe verlaten de straten en zelfs de snelwegen waren, en hoe weinig overtuigend die eerste "politieauto" oogde. De Zweedse motorlegende Patrik Fürstenhoff, beter bekend als Ghost Rider, noemde het onomwonden in scène gezet: een huurauto die zich voordeed als politiewagen, midden in de nacht op lege wegen. Of dat oordeel helemaal eerlijk is, blijft de vraag, maar het tekent de mythologie: bijna niemand wist wat echt was en wat niet.

Deel 2: het meesterwerk met de Supra en de Cosworth

Waar deel 1 vooral de toon zette, is het tweede deel het stuk dat de reeks onsterfelijk maakte. Voor het eerst waren er twéé auto's: een zwaar getunede Toyota Supra en een Ford Escort Cosworth, de rally-gebaseerde vierwielaandrijver. Getuige de beelden liep de teller van de Supra op tot voorbij de 300 km/u, dwars door een stad.
Wat deel 2 zo overtuigend maakt, is juist waar deel 1 op werd afgerekend: de politieauto's zijn hier niet meer weg te lachen. In verschillende passages komen ze op minder dan een autolengte in beeld. Er is discussie over enkele details, maar de rauwe authenticiteit van dit deel wordt zelden serieus betwist.
Voor een hele generatie petrolheads was dit de eerste keer dat ze een supercar op ware grootte, op straat, op het randje zagen bewegen, zonder Hollywood ertussen.

Franse inspiratie, Zweedse durf

De erfenis van Getaway in Stockholm is niet los te zien van een andere legende: C'était un Rendez-vous, de beruchte one-take van Claude Lelouch uit 1976, waarin een auto in één ruk door een ontwakend Parijs raast. Volgens de overlevering ontstond het hele Zweedse project uit een weddenschap, een vriend zou Mr. A hebben uitgedaagd met de woorden dat zoiets in Stockholm nooit zou lukken, omdat de politie het nooit zou toestaan. Dat bleek precies de aansporing die hij nodig had.
De reeks liep uiteindelijk jarenlang door, met latere delen waarin onder meer een mid-engine Honda NSX en zelfs helikopterbeelden opdoken. De Zweedse autoriteiten zetten een omvangrijke opsporingsoperatie op touw. Die leverde nooit iets op. De identiteit van zowel de bestuurders als de regisseur is nooit onthuld.

Waarom het blijft hangen

Je kunt Getaway in Stockholm vanuit 2026 makkelijk wegzetten als roekeloos, onverantwoord en deels in scène gezet. Dat is het waarschijnlijk ook. Maar de reeks legde iets vast dat de autowereld nadien eindeloos heeft proberen na te bootsen: het gevoel van snelheid als je er middenin zit, gefilmd zonder vangrail van montage of veiligheid.
Het is de directe voorloper van alles wat later kwam, van dashcam-cultuur tot de eindeloze onboard-video's die vandaag je tijdlijn vullen. Alleen deed een anonieme Zweed het eerst, op videoband, met een Porsche en een lege stad. En dat is precies waarom de legende blijft leven.
TagsFordPorscheToyota
Delen
Cees Gorter
Cees schrijft over klassiekers, youngtimers en automotive geschiedenis — de iconische modellen, de ontwerpers en de verhalen die de autowereld hebben gevormd.
01
Autonieuws1

GM bouwt een nieuwe technische basis voor EV's en benzineauto's

02
Autonieuws1

Alpine A310 keert terug als gelimiteerde editie

03
Autonieuws1

Fiat Koala: met dit wapen wil Stellantis de Chinezen buiten Europa houden

04
Autonieuws1

Rimac: Nevera verloor kopers doordat elektrisch gewoon werd

05
Autonieuws1

Goedkope kleine Volkswagen EV komt eindelijk: wat kun je verwachten (behalve die vreselijke naam)?

Het laatste motorsport
nieuws
verstappen

Voormalig Formule 1-coureur Jos Verstappen is niet ernstig ziek

norris

Norris verliest geliefd startnummer na tegenvallend jaar met McLaren

george-russell-cota-2026

Verstappen komt dichterbij, maar Russell haalt schouders op over P2

norris

Ambitieus McLaren kiest de aanval tegen Red Bull en Verstappen

verstappen.jpg

Videoland wil illegaal kijken naar Formule 1 keihard aanpakken

Meer op GPblog.com
Gerelateerd
Rij verder
Olijfgroene Fiat-stads-SUV in avondlichtAutonieuws

Fiat Koala: met dit wapen wil Stellantis de Chinezen buiten Europa houden

Scherm­afbeelding 2026-10-24 om 22.47.08Autonieuws

Rimac: Nevera verloor kopers doordat elektrisch gewoon werd

aac6ca2571c8704c9c3733794efc9182-lAutonieuws

Alpine A310 keert terug als gelimiteerde editie

General Motors-hoofdingang in de stadAutonieuws

GM bouwt een nieuwe technische basis voor EV's en benzineauto's

NIEUWS
Alle artikelen
General Motors-hoofdingang in de stad

GM bouwt een nieuwe technische basis voor EV's en benzineauto's

Autonieuws•

General Motors presenteert niet zomaar een nieuw EV-platform, het bouwt een complete technische onderlaag die straks óók onder benzineauto's ligt. Dat is de kern van de vierde generatie architectuur...

aac6ca2571c8704c9c3733794efc9182-l

Alpine A310 keert terug als gelimiteerde editie

Autonieuws•

Alpine brengt de A310 terug als gelimiteerde editie, een eerbetoon aan het oorspronkelijke model uit 1971. Wat de auto kost, hoeveel exemplaren er komen en wanneer hij te koop is, heeft het merk nog n...

Olijfgroene Fiat-stads-SUV in avondlicht

Fiat Koala: met dit wapen wil Stellantis de Chinezen buiten Europa houden

Autonieuws•

Fiat bouwt een auto op basis van een Citroën die ooit op een paraplu op wielen leek. Wat kan er misgaan. Fiat werkt aan een kleine elektrische stadsauto die Koala moet gaan heten en technisch verwant...

Scherm­afbeelding 2026-10-24 om 22.47.08

Rimac: Nevera verloor kopers doordat elektrisch gewoon werd

Autonieuws•

De Rimac Nevera werd niet minder begeerlijk omdat hij elektrisch was, maar omdat elektrisch gewoon werd. Dat zegt Mate Rimac, CEO van Bugatti, in een interview met Autonews. Daarmee legt hij zelf de v...

ID1_34front

Goedkope kleine Volkswagen EV komt eindelijk: wat kun je verwachten (behalve die vreselijke naam)?

Autonieuws•

Twintig mille voor een elektrische Volkswagen: klinkt als een fabrikant die zijn belofte eindelijk inlost, of als een marketingafdeling met een lege accu en een volle fantasie. Het nieuws in het kort:...

2166224 1100x619

Hoe het SSP-platform Volkswagen geld moet opleveren

Autonieuws•

Het grootste probleem van de Volkswagen ID. Buzz zit niet in de auto, maar op het prijskaartje. Met het nieuwe SSP-platform wil Volkswagen de kosten met 20 procent verlagen en moet de tweede generatie...

1967-alfa-romeo-giulia-1300gt-red-submarine

Red Submarine: unieke Alfa Romeo Giulia wil je echt even zien

Autonieuws•

Er zijn Alfa Romeo's die je koopt met je hart, en er is er precies één die je koopt omdat hij Red Submarine heet. Die ene, een Alfa Romeo Giulia GT 1300 uit 1967 met een bewogen verleden, wordt op dit...

Boze argentijnen

Jeremy Clarkson heeft Argentijnen weer eens woedend met grap over Colapinto

Motorsport•

Jeremy Clarkson heeft het weer geflikt: bij de Grand Prix van de Verenigde Staten mikte hij een Falkland-grap op Franco Colapinto. De Brit was in de paddock van het Circuit of the Americas en grapte...

Ontredderde verkoper bij autodealer

Pseudo-eindheffing laat automarkt 2027 krimpen naar 371.000 auto's

Autonieuws•

De overheid belooft al jaren de automarkt met rust te laten, en toch verzint Den Haag elk jaar weer een nieuwe heffing. BOVAG en RAI Vereniging verwachten dat er in 2027 ongeveer 371.000 nieuwe perso...

Afgeleid achter het grote scherm

Bewezen: touch screens in auto's zijn enorm veel gevaarlijker dan gedacht

Autonieuws•

Wie dacht dat een groter scherm met grotere knoppen het probleem oplost, komt bedrogen uit: ervaren bestuurders die tijdens het rijden een touchscreen bedienen, dwalen volgens een simulatorstudie van...

Loading