Benz Patent-Motorwagen: geschiedenis en wat hem legendarisch maakt

Gandor Bronkhorst

Bijgewerkt: woensdag, 10 juni 2026

De Benz Patent-Motorwagen is niet de eerste auto. Hij is het begin van alles.

De Benz Patent-Motorwagen is een driewieliger voortbewogen door een verbrandingsmotor die Carl Benz in 1885 bouwde en in 1886 patenteerde — en die algemeen wordt beschouwd als de eerste praktisch bruikbare automobiel ter wereld. Hij had één cilinder, drie wielen en een snelheid van 16 kilometer per uur. Hij had geen paard nodig. Dat was het enige wat telde.

Hoe de Benz Patent-Motorwagen ontstond

Carl Benz had jaren gewerkt aan een betrouwbare benzinemotor. In 1885 — het jaar dat hij 41 was — combineerde hij zijn motor met een licht rijtuig-chassis en een differentieel dat de achteras liet draaien. Het resultaat was een voertuig dat zichzelf voortstuwde zonder externe kracht. Op 29 januari 1886 vroeg Benz patent aan — patent nr. 37435. Dat document wordt beschouwd als de geboorteakte van de auto.

Wat de Benz Patent-Motorwagen bijzonder maakt

De Motorwagen had een ééncilindermotor van 954 cc die 0,75 pk leverde bij 400 toeren per minuut. De topsnelheid was 16 km/h. Het gewicht was 265 kilo. Er was geen versnellingsbak — alleen twee rijsnelheden via riemen. Er was geen gaspedaal — de snelheid werd geregeld via een schuifklep met de hand. Er was geen stuur in de conventionele zin — een hendel stuurde de enkel voorwiel. Het was primitief. Het was ook het begin van de moderne beschaving.

De Benz Patent-Motorwagen in cijfers

Totale productie: circa 25 exemplaren tussen 1886 en 1893. Het originele exemplaar staat in het Mercedes-Benz Museum in Stuttgart. In 1888 reed Bertha Benz — Carl's vrouw — de eerste lange-afstandsrit in de auto-industrie: 104 kilometer van Mannheim naar Pforzheim, met haar twee zonen, zonder Carl's medeweten. Onderweg repareerde ze de remmen met haar jarretelband. De autogeschiedenis begon met een vrouw die deed wat haar man niet durfde.

Interessante weetjes over de Benz Patent-Motorwagen

Bertha Benz nam in 1888 de Motorwagen mee op een rit van 104 kilometer zonder haar man te vertellen. Ze repareerde onderweg brandstoflekkages met een haarspeld, reinigde een verstopte brandstofleiding met haar stroussenpin en repareerde de remmen bij een schoenmaker door nieuwe leerbelag te laten aanbrengen. Ze was de eerste automobilist ter wereld die een langere rit maakte. Ze was ook de eerste automonteuse.
Het benzine voor Bertha's rit werd gekocht bij een apotheek in Wiesloch — de enige plek onderweg waar ligroïne, de brandstof van die tijd, verkrijgbaar was. Die apotheek claimt sindsdien het eerste benzinestation ter wereld te zijn. Mercedes-Benz erkent de claim. De apotheek staat er nog.
Carl Benz patenteerde zijn uitvinding op 29 januari 1886 — een datum die door Mercedes-Benz en door vrijwel de gehele auto-industrie wordt erkend als de geboortedag van de auto. Gottlieb Daimler patenteerde onafhankelijk een motorrijtuig in hetzelfde jaar. De twee mannen kenden elkaar niet en werkten onafhankelijk. Ze zouden decennia later worden verenigd in één bedrijf.
Het originele patent-document van Carl Benz werd in 2011 door UNESCO opgenomen in het Memory of the World-register — als document van werelderfgoed. Een patentaanvraag als erfgoed. Terecht.

Wat AutoInsider vindt van de Benz Patent-Motorwagen

Een autoliefhebber kijkt naar de Motorwagen met het ontzag dat je voelt bij een oorsprong. Hij is niet mooi, niet snel, niet comfortabel. Hij is de eerste. En dat is een categorie waar hij voor altijd alleen in staat.

Bertha Benz' rit van 104 kilometer is het moment waarop de auto ophoudt een experiment te zijn en een voertuig wordt. Zij bewees dat hij bruikbaar was. Zonder haar rit was de auto misschien een curiositeit gebleven. Met haar rit werd hij de toekomst.

In het kort — Benz Patent-Motorwagen

Definitie De eerste auto ter wereld — één cilinder, 0,75 pk, 16 km/h topsnelheid en het begin van alles wat daarna is gebouwd.

Gebouwd 1885–1893, circa 25 exemplaren.

Vanafprijs destijds Circa 600 Reichsmark — origineel exemplaar onbetaalbaar, in het Mercedes-Benz Museum in Stuttgart.

Wat je echt moet weten Bertha Benz reed in 1888 104 kilometer zonder haar man te vertellen. Ze repareerde onderweg met een haarspeld en een jarretelband. Zij bewees dat de auto werkte. Carl had het gebouwd. Bertha had het bewezen.

Lees ook

TagsMercedes-Benz

Plaats reactie

Gandor BronkhorstHoofdredacteur AutoInsider

Petrolhead 0

Mercedes knalt er een lekkere nieuwe V8 uit: dit willen we zien!

Het laatste motorsport
nieuws

WIN! Kies een Verstappen-schaalmodel door GPblog te volgen

22 mei 2026, 15:43

Alex Marquez doet onthulling bij MotoGP-terugkeer na horrorcrash in Barcelona

19 jun 2026, 9:03

Verstappen viert bijzondere mijlpaal bij Red Bull: team zet Nederlander in het zonnetje

19 jun 2026, 8:01

Hadjar komt ogen tekort: 'Verstappen opereert op het hoogste niveau ooit'

19 jun 2026, 6:57

Lewis Hamilton at kippensoep en genoot van Michael Schumacher

18 jun 2026, 22:01

Meer op GPblog.com

Gerelateerd

Rij verder

Petrolhead

Lamborghini Miura: de auto die de supercar uitvond

16 jun 2026, 9:50

Everything is bigger in Texas, en de Tesla Gigafactory bewijst dat. De Gigafactory in Texas beslaat inmiddels 1.000 hectare langs de Colorado River. Dat is ongeveer veertien keer het oppervlak van de...