Vierhonderdduizend robots die aan de lopende band toekijken hoe jij je werk doet, en het daarna zelf gaan doen: dat is geen filmpitch maar het officiële plan van Toyota. Toyota wil vanaf 2028 zo'n 400.000 humanoïde robots inzetten in eigen fabrieken en die van groepsbedrijven. Dat blijkt uit berichtgeving van Noticias Automotivas, bevestigd door een tweede bron. De ster van dat plan heet ELEY, een robot die productietaken leert door ervaren werknemers te observeren en hun handelingen vervolgens te herhalen. Geen geprogrammeerde routines meer, maar kijken en nadoen.
Die 400.000 is een getal om van te duizelen, en Toyota spreekt zelf nog niet over een definitieve toezegging. Volgens Automotive World heeft het concern investeerders een raming gegeven van jaarlijks tot een biljoen yen aan fabrieksrobotisering vanaf 2028, maar een raming is geen contract. Omgerekend praat je over zo'n vijf à zes miljard euro per jaar. Serieus geld, maar ook nog serieus voorbehouden.
ELEY leert door gewoon mee te kijken
Wat maakt ELEY dan bijzonder? De robot observeert ervaren werknemers en oefent hun routinetaken, schrijft Noticias Automotivas. Dat is een fundamenteel andere aanpak dan de klassieke fabrieksrobot, die tot op de millimeter nauwkeurig wordt geprogrammeerd voor één repeterende taak. ELEY zou flexibeler moeten zijn: nieuwe taak, even meekijken, en aan de slag.
Het bewijs hiervoor is voorlopig vooral een demonstratie. ELEY vouwde na 1.500 herhalingen bijna foutloos T-shirts. Leuk voor op de beursvloer, zeker. Maar een T-shirt vouwen is geen carrosserie monteren. Een geplooid shirt is vergevingsgezind; een lasnaad in een chassis niet. Hoe goed die bijna foutloze precisie zich vertaalt naar de echte productielijn, moet nog blijken. En die 1.500 herhalingen vertellen je vooral dat de robot veel oefening nodig heeft voordat hij zijn werk acceptabel doet.
Toch zit er iets opmerkelijks in deze aanpak. Leren door observatie betekent in theorie dat je geen dure programmeurs hoeft in te huren voor elke nieuwe taak. De kennis zit al in de werknemer op de vloer. De robot kopieert die. Als dat werkt, en dat is een grote als, dan verandert de economie van automatisering behoorlijk.
Samenwerking, geen vervanging
Interessant is ook de toon van Toyota zelf. Hiroki Nakajima koppelt de robotinzet aan samenwerking en niet aan vervanging, meldt Noticias Automotivas. Mensen en robots moeten naast elkaar werken, aldus Nakajima, niet in elkaars plaats. Dat is een bekende formulering bij elk groot automatiseringsplan, en je mag er best sceptisch over zijn. Als 400.000 robots routinetaken overnemen, is het lastig volhouden dat niemand daardoor overbodig wordt.
De investeringsplannen passen bij die ambitie. Toyota en zijn groepsbedrijven willen vanaf 2028 jaarlijks een biljoen yen investeren in de modernisering van fabrieken. De geplande modernisering moet in 2028 beginnen, en de robotisering is daar een groot onderdeel van. Het is de grootste automatiseringsslag die een autofabrikant ooit heeft aangekondigd, al was het maar op papier.
Wat humanoïde robots betekenen voor de autofabriek
Voor de auto-industrie is dit sowieso een belangrijk signaal. Fabrieken zijn al decennia zwaar geautomatiseerd, maar met starre robots achter hekken. Humanoïde robots die vrij tussen mensen bewegen en wisselende taken oppakken zijn de volgende stap. Wie het eerst een betrouwbaar lerende robot op de werkvloer krijgt, wint een flinke productiviteitsvoorsprong.
Maar geloof de grote getallen voorlopig niet klakkeloos. Vierhonderdduizend robots tegen 2028 betekent dat er vanaf dat moment enorme aantallen exemplaren per jaar geproduceerd, getest en ingezet moeten worden. Dat vergt een productiecapaciteit die nog moet worden opgebouwd. En een fabrieksrobot moet duizenden uren zonder fout draaien, niet 1.500 keer oefenen op textiel.
De kern van dit verhaal is dus niet dat jouw volgende Toyota straks door robots wordt gebouwd. De kern is dat Toyota structureel investeert in een nieuwe vorm van automatisering, met leren door observatie als sleuteltechnologie. ELEY die T-shirts vouwt is het schattige visitekaartje. De biljoen yen per jaar is het echte nieuws. En of 400.000 robots realistisch is, zien we in 2028 wel. Historisch gezien overschat dit soort plannen de korte termijn en onderschat het de lange.