De Mercedes Heckflosse is de auto die bewees dat Duitsers ook staartvinnen konden bouwen — en dat Duitsers dat eigenlijk niet zouden moeten doen.
De
Mercedes-Benz W111 — de Heckflosse, letterlijk 'staartvin' — is een Duits personenwagen dat Mercedes tussen 1959 en 1968 produceerde en dat zijn bijnaam te danken heeft aan de prominente staartvinnen die de carrosserie aan het achterstel versierde.
Die vinnen waren geleend van de Amerikaanse auto-industrie, die in de late jaren vijftig staartvinnen als het ultieme statussymbool beschouwde. Mercedes lende het idee, maakte het Duits nuchter en bouwde er een auto omheen die degelijker was dan alles wat Detroit produceerde. De vinnen bleven. De degelijkheid ook.
Hoe de Mercedes Heckflosse ontstond
In de late jaren vijftig stond Mercedes onder druk om zijn gamma te moderniseren — de modellen van de vroege jaren vijftig begonnen te verouderen en de concurrentie, zowel uit Duitsland als Amerika, moderniseerde snel. De W111 was het antwoord: een nieuwe carrosserie, een moderner platform en als concessie aan de internationale smaak van die tijd — staartvinnen. Hoofdontwerper Karl Wilfert verwerkte ze zo ingetogen dat ze eerder accent dan statement waren. Dat was Duits pragmatisme in ontwerpvorm.
Wat de Mercedes Heckflosse bijzonder maakt
De W111 introduceerde de gecrumplezone-carrosserie als standaard op een seriematige personenwagen — een veiligheidsontwerp van Béla Barényi waarbij de voor- en achterzijde van de carrosserie gecontroleerd ineenklapten bij een botsing terwijl de passagiersruimte intact bleef. Barényi patenteerde dit principe in 1952. Mercedes was het eerste merk dat het standaard toepaste op een productieauto. Elke moderne auto die crumplezones heeft — elk modern auto — staat in de intellectuele schuld van de W111.
De Mercedes Heckflosse in cijfers
Geproduceerd van 1959 tot 1968 in verschillende karosserie-varianten — sedan, coupé en cabriolet. De coupé en cabriolet zijn de meest begeerde klassiekers. Totale productie: circa 360.000 exemplaren. Huidige marktwaarde: tussen de 15.000 en 45.000 euro voor een goede sedan — coupé en cabriolet significant hoger.
Interessante weetjes over de Mercedes Heckflosse
- Béla Barényi, de uitvinder van de crumplezone, werd aangesteld bij Mercedes in 1939 — en patenteerde meer dan 2.500 veiligheidsuitvindingen tijdens zijn carrière. De crumplezone is zijn bekendste. Zijn naam is minder bekend dan zijn erfenis. Elke passagier die een auto-ongeluk overleefde dankzij een crumplezone is zijn schuldenaar.
- De W111 cabriolet was de laatste volledig open Mercedes sedan in seriematige productie — na 1971 bouwde Mercedes geen volledige cabriolet meer in seriematige productie tot de SL-lijn. De W111 cabriolet is daarmee een historisch eindpunt.
- De staartvinnen van de W111 waren in 1968 — het laatste productiejaar — volledig uit de mode. Mercedes had ze al eerder verwijderd bij de facelifts van 1961 en 1965. De auto groeide van zijn eigen tijdgeest vandaan en werd er beter van.
- De W111 coupé en cabriolet worden door Mercedes-historici beschouwd als de eerste echte W-klasse grand tourers — verfijnder dan de sedan, lichter van karakter en voorloper van de SL-lijn die volgde. Ze zijn zeldzamer en dienovereenkomstig waardevoller.
Wat AutoInsider vindt van de Mercedes Heckflosse
De Heckflosse is de auto waarbij autoliefhebbers de neiging hebben te glimlachen. De staartvinnen zijn onverwacht op een Mercedes — een teken dat zelfs het meest serieuze merk ter wereld soms meedoet aan de mode van zijn tijd. Dat de vinnen zo ingetogen zijn dat ze meer accent dan uitroepteken zijn, maakt het juist charmant.
De werkelijke betekenis van de W111 zit in de veiligheidserfenis. Een auto die de crumplezone introduceerde heeft meer levens gered dan enig ander ontwerp in de autogeschiedenis. Dat is een erfenis die de schoonheid van het koetswerk overstijgt — en die de Heckflosse een plek geeft in de autogeschiedenis die zijn bijnaam niet doet vermoeden.
In het kort — Mercedes Heckflosse (W111)
Definitie
De Mercedes met staartvinnen die de crumplezone-carrosserie als standaard introduceerde — en daarmee meer levens heeft gered dan enig ander autoontwerp in de geschiedenis.
Gebouwd
1959–1968, circa 360.000 exemplaren.
Vanafprijs destijds
Circa 11.900 DM in 1959 — sedan nu tussen €15.000 en €45.000, coupé en cabriolet significant hoger.
Wat je echt moet weten
Elke auto ter wereld met crumplezones staat in de schuld van Béla Barényi en de W111. Dat is een erfenis die geen staartvin kan overtreffen.