Er is niets zo gul als een regering die andermans geld weggeeft aan mensen die het al hebben.
De Trump-administratie heeft een reeks federale klimaat- en milieubeschermingen teruggedraaid, en volgens een rapport waaraan de Sierra Club meewerkte kan dat de fossiele industrie de komende tien jaar zo'n 190 miljard dollar aan voordelen opleveren. De kosten? Die schuiven netjes door naar Amerikaanse gezinnen.
Het gaat niet om een vaag principeverhaal, maar om harde ingrepen. In het rapport, gepubliceerd via Cleantechnica, worden maatregelen van milieuwaakhond EPA genoemd en blokkades van investeringen in schone energie. Met andere woorden: de rem gaat op zon en wind, het gaspedaal weer op olie, kolen en gas. Wie dacht dat de energietransitie onomkeerbaar was, krijgt hier een stevige realiteitscheck.
De raming van 190 miljard dollar betreft belastingvoordelen en subsidies over het komende decennium. Reken dat terug en je zit rond de 175 miljard euro aan cadeautjes voor bedrijven die zelden klagen over te weinig winst. Het is geld dat niet naar laadpalen, warmtepompen of goedkopere stroom gaat, maar naar sectoren die al decennia op staatssteun teren.
Waarom dit ook Europese automobilisten raakt
En nu even waarom jij als autoliefhebber of zakelijke rijder dit niet kunt wegwuiven als ver-van-je-bed-Amerika. De Verenigde Staten zijn een gigantische automarkt. Als Washington de duimschroeven op schone energie losdraait, verschuift het politieke klimaat waarin de hele auto-industrie beslissingen neemt. Beleid dat in de grootste economie ter wereld draait, straalt uit naar de rest van de wereld.
Wat het rapport wel expliciet stelt: de kosten van dit fossiele beleid belanden rechtstreeks bij gezinnen. Genoemd worden vervuilingsschade, verloren banen en duurdere energie. Dat is het onprettige kleingedrukte onder elk cadeau aan de olie-industrie: iemand betaalt, en dat is zelden degene die het cadeau uitpakt. Meestal is het de gewone rijder aan de pomp of het stopcontact.
Het interessante is wat er niet in staat. Geen woord over hoe deze koerswijziging de vraag naar elektrisch rijden precies raakt, geen concrete cijfers over fabrieken of banen in de auto-industrie. Het rapport houdt het bij de grote som: wie profiteert en wie de rekening krijgt. Dat maakt het eerlijk gezegd overtuigender dan een folder vol beloftes.
Volg het geld, niet de beloftes
Dan het deel dat je bij een goede thriller verwacht: het geldspoor. Een Senaatsrapport schat de steun van fossiele belangen aan Trump en de Republikeinen op zo'n 201 miljoen dollar. Dat rapport koppelt directe bijdragen en advertenties aan die steun. Zet dat naast de 190 miljard aan verwachte voordelen en je hebt het rendement van de eeuw. Ruim 200 miljoen dollar erin, honderden miljarden eruit.
Zo werkt lobbyen in zijn puurste vorm. Je investeert 200 miljoen dollar in campagnes en advertenties, en je krijgt beleid terug dat je concurrenten, de schone energie, jarenlang op achterstand zet. Geen enkele beursintroductie haalt zulke marges. De ironie is dat dezelfde bedrijven graag prediken over vrije markt en eigen kracht, terwijl ze aan het staatsinfuus liggen.
De Sierra Club, bij monde van woordvoerder Sorour, roept op om fossiele bedrijven verantwoordelijk te houden voor hun maatschappelijke en milieuschade. Klinkt logisch, maar het blijft lastig zolang de rekening van vervuiling niet bij de vervuiler ligt. Zolang de winst privaat is en de schade publiek, verandert er weinig aan de speeltafel.
Wat betekent dit onder de streep voor jou? De transitie naar elektrisch rijden wordt geen rechte lijn, maar een hobbelig traject vol politieke koerswijzigingen. Elke Amerikaanse verkiezing kan de agenda versnellen of afremmen. Als slimme rijder hou je dus niet alleen de folder van de dealer in de gaten, maar ook wie er in Washington aan de knoppen zit.
Het aardige aan dit soort rapporten is dat ze de mist optrekken. Geen mooie praatjes over energieonafhankelijkheid of banen, maar een simpele optelsom: wie betaalt, wie incasseert. En zolang die som zo scheef staat, mag je best cynisch zijn over de volgende belofte dat fossiel echt in ons aller belang is. De cijfers vertellen het verhaal, de rest is ruis.