Er zijn auto's die hun tijd ver vooruit waren, en er is de Countach Evoluzione, die zijn eigen fabrikant eigenlijk te snel afliep.
De Countach Evoluzione was in de jaren tachtig de vroegste demonstratie van wat uitgebreide koolstofvezeltechniek voor een supercar kon betekenen. Achter het project stond een jonge Horacio
Pagani, die in 1984 bij
Lamborghini aan koolstofvezeltoepassingen werkte. Zijn overtuiging was eenvoudig en tegelijk radicaal voor die tijd: wie gewicht wilde besparen, moest niet aan de motor sleutelen maar aan het materiaal van de auto zelf.
Sant'Agata Bolognese, halverwege de jaren tachtig. De Countach was toen hét affichebehang van een hele generatie, een wig op wielen die eruitzag alsof hij uit een stripboek was ontsnapt. Maar onder dat theatrale uiterlijk zat een auto die net zo goed op de weegschaal had mogen staan als in de jongensdromen. Daar zag Pagani, de Argentijnse composietspecialist in dienst van de stierfabriek, zijn kans.
Countach Evoluzione woog nog maar 950 kilo
Het resultaat van zijn werk was de Countach Evoluzione, een auto die dankzij uitgebreide composietpanelen nog maar 950 kilo woog. Dat getal is de kern van het hele verhaal. Waar de gewone Countach een imposante verschijning was in elke betekenis van het woord, toonde de Evoluzione dat dezelfde silhouetten ook licht en efficiënt konden zijn. Het was geen studie in styling, maar een betoog in materiaal.
De ironie wil dat de man achter deze demonstratie zijn eigen werkgever eerst moest overhalen, en dat die overtuiging zijn eigen portemonnee kostte. Toen Lamborghini zijn voorstel in de wind sloeg, financierde Pagani persoonlijk de autoklaaf die nodig was voor de productie van koolstofvezel. Zo'n apparaat koop je niet even op marktplaats. Het was een investering die riekte naar overtuiging, of naar koppigheid, en bij Pagani lagen die twee altijd dicht bij elkaar.
Eerst afgewezen, later ingehuurd
Het verhaal krijgt zijn mooiste wending in de tegenwerking. Lamborghini wees Paganis voorstel voor uitgebreid koolstofvezelgebruik aanvankelijk af. De fabriek zag kennelijk niet wat de Argentijn zo helder voor zich had: dat de toekomst van de snelle auto niet in steeds grotere motoren lag, maar in steeds slimmere materialen. Het is een afwijzing die in retrospectief bijna komisch aandoet, zoals een platenmaatschappij die in de jaren zestig de Beatles wegstuurt.
Maar de geschiedenis gaf Pagani gelijk, en gaf het hem bovendien op een manier die je niet had kunnen bedenken. In 1990 schakelde Lamborghini hem alsnog in. De fabrikant die zijn idee eerst onmogelijk vond, kwam een handvol jaren later terug bij de man die inmiddels had bewezen waar koolstofvezel toe in staat was. De les was duidelijk en de les was duur: wie de materiaalrevolutie negeert, moet hem later inhuren.
Wat de Countach Evoluzione zo belangrijk maakt, is niet dat het een productiemodel werd of een record brak. Het was een bewijsstuk. In een tijd dat supercars nog werden beoordeeld op het aantal cilinders en de hoogte van de kleppen, liet deze auto zien dat gewicht de echte vijand was en koolstofvezel het wapen daartegen. De 950 kilo van de Evoluzione waren een getal uit de toekomst, per ongeluk te vroeg op de weegschaal verschenen.
Waarom de Countach Evoluzione vandaag nog telt
Kijk vandaag om je heen en je ziet overal de erfenis van dat denken. Koolstofvezel is de heilige graal van de sportwagennijverheid geworden, het materiaal waarmee fabrikanten gewicht wegtoveren en stijfheid toetoveren. Elke moderne supercar met een composietconstructie staat, bewust of niet, in de schaduw van die ene demonstratieauto uit Sant'Agata.
En dan is er de man zelf. Horacio Pagani ging van jonge composietspecialist bij Lamborghini naar een naam die liefhebbers over de hele wereld kennen. De Countach Evoluzione was daarin zijn visitekaartje avant la lettre: het vroegste, luidruchtigste bewijs van wat hij met koolstofvezel kon, gemaakt met materieel van een werkgever die er aanvankelijk niet in geloofde en een autoklaaf die hij zelf had betaald.
Dat is misschien wel de mooiste manier om naar deze auto te kijken. Niet als een obscure variant van een beroemde Countach, maar als het moment waarop de supercarwereld zijn eerste echte kennismaking had met de koolstofvezeltoekomst. Dat sommige auto's pas decennia later op hun werkelijke gewicht worden geschat, is een waarheid die Pagani in 1984 al kende. Hij hoefde alleen de rest van de wereld nog te overtuigen. En dat deed hij, kilo voor kilo, paneel voor paneel.