Een mooie legende is soms taaier dan het staal waar hij overheen ligt te roesten. Vijfenzeventig jaar lang lag er een Bugatti op de bodem van het Lago Maggiore, en al die tijd hing er een verhaal aan vast dat te goed klonk om waar te zijn. Het bleek dan ook niet waar.
De auto in kwestie is een Bugatti Type 22 Brescia Roadster uit 1925, geborgen van ongeveer 53 meter diepte nadat hij ruim driekwart eeuw onder water had gelegen. Nieuw archiefonderzoek heeft de eigenaar eindelijk een gezicht gegeven: niet de coureur uit de folklore, maar de architect Max Schmuklerski. Daarmee valt een van de mooiste automythes van de vorige eeuw in duigen.

Waarom het verhaal zo lang stand hield

Het romantische verhaal wilde dat racecoureur René Dreyfus de wagen ergens in de jaren dertig verspeelde tijdens een pokerspel. Een auto verliezen aan de kaarttafel: je kunt het bijna niet bedenken, en precies daarom bleef het verhaal decennialang plakken. Mensen onthouden nu eenmaal liever een gok dan een boekhouding.
Een naam als Dreyfus geeft glans, want een coureur past nu eenmaal beter bij een Bugatti dan een tekentafel. Zo groeide het verhaal uit tot vaststaand feit, doorverteld en overgeschreven tot niemand meer vroeg waar het bewijs eigenlijk lag. Herkomstonderzoek is dan het saaie tegengif tegen de mooie leugen.
Toch klopte er iets niet. Toen veilinghuis Bonhams zich in de herkomst van de auto verdiepte, kwamen er archiefstukken boven water die een heel andere naam prijsgaven. De papieren wezen consequent naar Max Schmuklerski, een architect, als de werkelijke eigenaar. Van een pokerende coureur bleek in de documenten geen spoor.
Dat is precies wat provenance betekent: het naspeuren van wie een object achtereenvolgens bezat, aan de hand van harde documenten in plaats van sterke verhalen. Bij een auto van deze zeldzaamheid is die papieren keten alles waard. Ze bepaalt niet alleen de geschiedenis, maar ook de geloofwaardigheid en uiteindelijk de waarde.
Het onderzoek van Bonhams draaide de bordjes om. De archiefstukken maakten van een anekdote weer een feit, en van Schmuklerski geen voetnoot maar de hoofdpersoon. Dat de auto daarmee een romantische anekdote verloor, is jammer voor de verteller. Voor de historicus is het pure winst.
Even een blik op de auto zelf, want die verdient het. De Bugatti Type 22 Brescia komt uit de vroege bloeitijd van Ettore Bugatti, toen het merk uit Molsheim zijn naam vestigde met lichte, snelle en wonderlijk elegante wagens. De naam Brescia verwees naar successen op de Italiaanse circuits, en zo kreeg zelfs een straatversie een sportieve stamboom. In 1925 was dat pure klasse op vier wielen.
Dat uitgerekend zo'n auto tientallen jaren op de bodem van een meer belandde, geeft het verhaal een bittere ondertoon. Hoe hij daar precies kwam, blijft omgeven door verhalen over douanekwesties en een tragedie. De folklore rond deze Bugatti is dus breder dan alleen de pokertafel, maar het onderzoek scheidt nu langzaam feit van fabel.

Bugatti Type 22 Brescia als eeuwvondst

De berging maakte de wagen wereldberoemd. De geborgen Bugatti Type 22 Brescia geldt inmiddels als een van de bijzonderste autovondsten van de twintigste eeuw, en dat is geen overdrijving van een enthousiaste verkoper. Een auto die 53 meter diep en 75 jaar lang bewaard bleef, spreekt tot de verbeelding op een manier die weinig showroomstukken evenaren.
Wat mij aan dit verhaal bevalt, is de nuchtere afloop. De sensatie zat altijd in het water en in de mythe, terwijl de waarheid gewoon in een archiefkast lag te wachten. Max Schmuklerski was geen coureur, geen gokker en geen legende. Hij was een architect met een bijzondere auto, en dat is genoeg.
Zo verschuift een verhaal dat we allemaal kenden. De coureur mag zijn pokerspel houden in andere anekdotes, maar deze Bugatti hoort hem niet meer toe. Soms is het corrigeren van een mythe de spannendste ontdekking die je kunt doen, ook al eindigt ze in een stapel oude papieren. En dat is precies waar geschiedschrijving om draait: niet om wat mooi klinkt, maar om wat er werkelijk gebeurde.
TagsBugatti
Delen
Cees Gorter
Cees schrijft over klassiekers, youngtimers en automotive geschiedenis — de iconische modellen, de ontwerpers en de verhalen die de autowereld hebben gevormd.
01
Autonieuws0

BMW M-handbak steeds moeilijker te behouden, zegt M-baas Van Meel

02
Autonieuws0

GM bouwt een nieuwe technische basis voor EV's en benzineauto's

03
Autonieuws0

Alpine A310 keert terug als gelimiteerde editie

04
Autonieuws0

Fiat Koala: met dit wapen wil Stellantis de Chinezen buiten Europa houden

05
Autonieuws0

Rimac: Nevera verloor kopers doordat elektrisch gewoon werd

Het laatste motorsport
nieuws
max-verstappen-austin (1)

McLaren probeerde bewust in te spelen op strategische misser van Red Bull

verstappen-austin

Brundle onthult opvallende reactie Verstappen na compliment in Austin

Verstappen Antonelli Austin, Racepictures

'Verstappen tegen Antonelli kan rivaliteit Red Bull en Mercedes weer doen oplaaien'

verstappen-austin

Verstappen mist eerste vrije training in Mexico

mekies

Red Bull bevestigt afwijkend plan van Verstappen

Meer op GPblog.com
Gerelateerd
Rij verder
BMW M3 Handgeschakelde CockpitdetailsAutonieuws

BMW M-handbak steeds moeilijker te behouden, zegt M-baas Van Meel

NIEUWS
Alle artikelen
BMW M3 Handgeschakelde Cockpitdetails

BMW M-handbak steeds moeilijker te behouden, zegt M-baas Van Meel

Autonieuws•

De handgeschakelde zesbak bij BMW staat met één been in het graf. BMW M-baas Frank van Meel zegt in een interview met BMW Blog dat het steeds moeilijker wordt om die transmissie in leven te houden. Te...

General Motors-hoofdingang in de stad

GM bouwt een nieuwe technische basis voor EV's en benzineauto's

Autonieuws•

General Motors presenteert niet zomaar een nieuw EV-platform, het bouwt een complete technische onderlaag die straks óók onder benzineauto's ligt. Dat is de kern van de vierde generatie architectuur...

aac6ca2571c8704c9c3733794efc9182-l

Alpine A310 keert terug als gelimiteerde editie

Autonieuws•

Alpine brengt de A310 terug als gelimiteerde editie, een eerbetoon aan het oorspronkelijke model uit 1971. Wat de auto kost, hoeveel exemplaren er komen en wanneer hij te koop is, heeft het merk nog n...

Olijfgroene Fiat-stads-SUV in avondlicht

Fiat Koala: met dit wapen wil Stellantis de Chinezen buiten Europa houden

Autonieuws•

Fiat bouwt een auto op basis van een Citroën die ooit op een paraplu op wielen leek. Wat kan er misgaan. Fiat werkt aan een kleine elektrische stadsauto die Koala moet gaan heten en technisch verwant...

Scherm­afbeelding 2026-10-24 om 22.47.08

Rimac: Nevera verloor kopers doordat elektrisch gewoon werd

Autonieuws•

De Rimac Nevera werd niet minder begeerlijk omdat hij elektrisch was, maar omdat elektrisch gewoon werd. Dat zegt Mate Rimac, CEO van Bugatti, in een interview met Autonews. Daarmee legt hij zelf de v...

ID1_34front

Goedkope kleine Volkswagen EV komt eindelijk: wat kun je verwachten (behalve die vreselijke naam)?

Autonieuws•

Twintig mille voor een elektrische Volkswagen: klinkt als een fabrikant die zijn belofte eindelijk inlost, of als een marketingafdeling met een lege accu en een volle fantasie. Het nieuws in het kort:...

2166224 1100x619

Hoe het SSP-platform Volkswagen geld moet opleveren

Autonieuws•

Het grootste probleem van de Volkswagen ID. Buzz zit niet in de auto, maar op het prijskaartje. Met het nieuwe SSP-platform wil Volkswagen de kosten met 20 procent verlagen en moet de tweede generatie...

1967-alfa-romeo-giulia-1300gt-red-submarine

Red Submarine: unieke Alfa Romeo Giulia wil je echt even zien

Autonieuws•

Er zijn Alfa Romeo's die je koopt met je hart, en er is er precies één die je koopt omdat hij Red Submarine heet. Die ene, een Alfa Romeo Giulia GT 1300 uit 1967 met een bewogen verleden, wordt op dit...

Boze argentijnen

Jeremy Clarkson heeft Argentijnen weer eens woedend met grap over Colapinto

Motorsport•

Jeremy Clarkson heeft het weer geflikt: bij de Grand Prix van de Verenigde Staten mikte hij een Falkland-grap op Franco Colapinto. De Brit was in de paddock van het Circuit of the Americas en grapte...

Ontredderde verkoper bij autodealer

Pseudo-eindheffing laat automarkt 2027 krimpen naar 371.000 auto's

Autonieuws•

De overheid belooft al jaren de automarkt met rust te laten, en toch verzint Den Haag elk jaar weer een nieuwe heffing. BOVAG en RAI Vereniging verwachten dat er in 2027 ongeveer 371.000 nieuwe perso...

Loading