Gratis wegenbelasting, precies in het verkiezingsjaar: wat een toeval. In Italië krijgen miljoenen rijders in 2027 een jaar lang vrijstelling van de motorrijtuigenbelasting. De ministerraad stemde in met de maatregel, en meteen rijst de vraag of zoiets ook iets voor Nederland zou zijn.
De vrijstelling geldt volgens Auto Motor und Sport (Torsten Seibt) voor auto's onder de 80 kilowatt en voor alle motorfietsen. Het gaat om lichte voertuigen, precies het segment waar de meeste gewone rijders in zitten. De Italiaanse regering reserveert er 2,3 miljard euro voor om de gederfde regionale belastinginkomsten te compenseren.
Wat de wegenbelasting-regeling inhoudt
Dat vermogensplafond is de crux. 80 kilowatt komt neer op zo'n 109 pk, dus je zuinige stadsauto of instap-EV valt eronder, maar je dikke SUV of snelle stationwagen niet. Meloni presenteert de maatregel volgens Formula Passion (Vincenzo Borgomeo) als steun voor mensen met de grootste behoefte, met een verwijzing naar een eerdere strategie rond de eerste woning. Klinkt sociaal. Het is ook slim getimed.
Want 2027 is verkiezingsjaar. Reuters legt precies dat verband, meldt Autoweek (AutoWeek.nl): een cadeautje dat toevallig samenvalt met het moment waarop kiezers naar de stembus gaan. Noem het beleid, noem het strategie. Ik noem het een korting met een campagnelogo.
De cijfers zijn fors. De maatregel kan volgens Autoweek 14,5 miljoen voertuigen omvatten, een schatting die de zender NOS aanhoudt. Wegenbelasting is in Italië regionaal geregeld, dus die gemiste inkomsten moeten ergens vandaan komen, en daar dient die 2,3 miljard voor.
Er zitten wel duidelijke grenzen aan. De vrijstelling geldt per persoon voor één voertuig, en wie de regeling voor een auto benut, kan haar niet nog eens voor een motor gebruiken. Een tweede voertuig binnen hetzelfde huishouden blijft gewoon belastbaar, bevestigt Autoweek. Autoblog NL vult aan dat de vrijstelling beperkt blijft tot kleine en middelgrote auto's en tot één per gezin. Geen achterdeurtje voor de garage vol oldtimers, dus.
En het is nadrukkelijk eenmalig. Formula Passion beoordeelt de vrijstelling voor alleen 2027 als een tijdelijke korting, geen echte hervorming. Daar heeft de auteur een punt. Een belasting die je één jaar buiten werking stelt en daarna weer aanzet, is geen nieuw systeem. Het is een pauzeknop met een houdbaarheidsdatum.
Zou dit in Nederland ook moeten
De voor de hand liggende vraag: kan zoiets hier ook? Op papier verlicht het de lasten precies voor de mensen die het het hardst voelen, de rijders van kleine, zuinige auto's. In Nederland hangt de motorrijtuigenbelasting vooral aan gewicht, dus een vrijstelling gekoppeld aan laag vermogen zou een heel ander uitgangspunt zijn. Interessant, maar ook een breuk met hoe we het nu doen.
Kijk even naar wat de rest van Europa al doet, en het beeld wordt nuchterder. Auto Bild (Roland Wildberg) zette de maatregelen op een rij, en vrijwel iedereen zit aan de brandstofprijs. Nederland verlengde de verlaging van de brandstofbelasting uit 2022 tot 1 januari 2027. Luxemburg knipte vijf cent per liter van de accijns tot eind 2026. Oostenrijk hanteert een aan de prijs gekoppelde verlaging van de minerale-oliebelasting.
Het rijtje gaat door. Frankrijk keert een eenmalige tegemoetkoming van 100 euro uit onder inkomens- en mobiliteitsvoorwaarden, en TotalEnergies stelde er tijdelijk maximumprijzen in van maart tot juni 2026. België berekent op werkdagen officiële maximumprijzen voor benzine en diesel. Spanje, Portugal en Ierland verlaagden allemaal tijdelijk hun brandstofbelasting. Duitsland zit er nog over te vergaderen.
Zie je het patroon? Bijna alles draait om de pomp, niet om de wegenbelasting. Italië kiest een ander instrument, en dat maakt het opvallend. Voor Nederland is de les vooral dat dit soort ingrepen zelden structureel zijn. Ze verzachten de pijn een jaar, hooguit twee, en verdwijnen zodra de begroting of de verkiezing dat vraagt.
Dus zou het hier ook moeten? Als lastenverlichting voor kleinrijders: aantrekkelijk idee. Als serieuze hervorming van hoe we auto's belasten: dan moet het langer duren dan één kalenderjaar. Anders koop je vooral goodwill, geen beleid.
In het kort: Italiaanse wegenbelastingvrijstelling 2027
Prestaties: geldt voor auto's tot 80 kilowatt (circa 109 pk) en alle motorfietsen, één voertuig per persoon.
Vanafprijs: budgettaire reservering van 2,3 miljard euro; voor rijders een besparing gelijk aan hun jaarlijkse wegenbelasting.
Wat je echt moet weten: het is een eenmalige vrijstelling voor 2027, geen blijvende hervorming, en de timing valt samen met de verkiezingen.