Een 911 GT2 RS uit 2018, terug naar de fabriek en daar opnieuw opgebouwd als eerbetoon aan de Porsche 935 uit 1976, compleet met de schuine neus waarmee die raceauto ooit de FIA Group 5-klasse terroriseerde. De Flachbau RS is geen project van een vermoeide tuner, maar een product van Sonderwunsch, de maatwerkdivisie van Porsche zelf. En hij staat niet alleen: de afdeling werkt momenteel aan vijftien unieke auto's voor individuele klanten, met prijzen van net onder de 2 miljoen tot circa 15 miljoen dollar, omgerekend grofweg 1,8 tot 13,5 miljoen euro, zo meldt Automotive News. Geen optielijstavontuur dus, maar volwaardige eigen projecten. Welkom bij de nieuwe Porsche, waar de marge niet meer in volume zit, maar in uniciteit.
Die strategie reikt verder dan losse one-offs. Porsche verkent zogeheten few-off-modellen: zeer kleine series die exclusiever zijn dan een conventionele speciale editie, maar zonder dat elk exemplaar uniek is, legt product- en individualiseringsdirecteur Alexander Fabig uit. Denk aan een tussenvorm tussen de gelimiteerde unieke exemplaren en de speciale modellen die het merk al kent. Het idee erachter is even simpel als genadeloos: wie schaarste creëert, hoeft nooit korting te geven. En korting geven, dat is precies waar een fabrikant onder druk het laatst op moet leunen.
Sonderwunsch bouwt al tientallen jaren dromen
Nieuw is het vak overigens allerminst. Porsche vervult al tientallen jaren klantwensen die niet in de prijslijst staan. Wie het bij een afwijkende lakkleur wil houden, kan terecht bij 'Farbe nach Wahl', en dat is gewoon onderdeel van de reguliere prijslijst. Maar het Sonderwunsch-programma gaat een flink stuk verder: speciale kleur- en uitrustingscombinaties, tot en met een complete 911 Flachbau aan toe. De divisie is inmiddels een fabriek in de fabriek, met een klantenkring die niet kijkt naar wat er kan, maar naar wat er nog niemand heeft.
Zo'n opdracht is dan ook geen kwestie van een vinkje zetten op een formulier. Een maatwerkauto kan speciaal ontwikkelde onderdelen, serieus engineeringwerk en uitgebreide ontwikkeling vereisen, en dat verklaart voor een deel de astronomische bedragen. Porsche is op dit pad niet alleen: Aston Martin, Bentley en Ferrari hebben vergelijkbare programma's voor wie de standaardexclusiviteit niet exclusief genoeg vindt. Maar Zuffenhausen lijkt er nu harder in te investeren dan ooit. Het concern rekent er bovendien op dat de productieversie van het onlangs onthulde Mission S-concept de activiteiten met hoge marges verder zal versterken.
Carrera GT-revisie kost tot 720.000 euro
Wie geen nieuwe unieke auto wil, maar een bestaande klassieker weer als nieuw, kan eveneens bij de fabriek terecht. Eigenaren van klassieke Porsches kunnen hun auto in de Classic-werkplaats laten repareren en restaureren, en een van de recentere modellen op de brug is de Carrera GT. Daarvan bouwde Porsche tussen 2003 en 2006 precies 1.270 stuks, allemaal met die betoverende V10-middenmotor. Experts in Zuffenhausen brengen de auto technisch en optisch weer in orde, stellen alles af volgens de fabrieksvoorschriften en kunnen hem op verzoek achteraf individualiseren. Eén exemplaar verliet de werkplaats al in het legendarische Salzburg-design.
De rekening is fors: 450.000 tot 720.000 euro voor een volledige revisie, en extra wensen kosten nog eens apart, aldus Porsche. Toch staat men er voor in de rij. Tot nu toe zijn elf Carrera GT's opgeknapt, zestien exemplaren zijn in behandeling en 21 auto's staan aangemeld. Samen vertegenwoordigen die 48 auto's ongeveer 3,8 procent van de ooit geproduceerde 1.270 exemplaren. De verantwoordelijkheid voor de fabrieksrestauraties ligt bij dezelfde Alexander Fabig, die hiermee zowel de nieuwe unica als de oude helden in zijn portefeuille heeft.
Geruchten over 911 van ruim 350.000 euro
Dan de 911 zelf, het kloppende hart van het merk en van deze hele exercitie. Er gaan berichten dat Porsche een nieuwe topversie van de 911 voorbereidt die rond de 400.000 dollar zou kunnen kosten, omgerekend zo'n 360.000 euro, maar het merk heeft dat niet bevestigd. De speculatie kreeg voeding nadat Fabig bij Automotive News liet doorschemeren dat toekomstige topmodellen 'een prijspremie van meer dan 200 procent boven het basismodel zouden kunnen overschrijden'. Ter vergelijking: de recente 911 S/C, een cabriolet op basis van de GT3, was al 95 procent duurder dan de eenvoudigste 911 die toen te koop was, en die begon bij ruim 135.000 dollar, omgerekend dik 120.000 euro. De 911 S/T, de topversie van de vorige generatie, tikte met net geen 300.000 dollar omgerekend bijna 270.000 euro aan.
Voor zover bekend is dus alles rond die duurste 911 ooit nog speculatie, hoe plausibel de rekensom ook klinkt. Eerdere generaties van de 911 kenden steevast een GT2-uitvoering als kroon op het werk, en andere modelreeksen van het merk kregen een Turbo GT als topversie. Het patroon bestaat dus, alleen het officiële woord ontbreekt. Zolang Porsche zwijgt, blijft het een gerucht, maar het is wel een gerucht dat naadloos past in de koers die het merk zelf heeft uitgezet.
Ook Manthey Racing gaat groter spelen
En dan is er nog Manthey. Porsche verhoogde zijn belang in Manthey Racing van 51 naar 67 procent en kondigde extra performancekits, sportieve few-off-modellen en exclusieve circuitervaringen aan, aldus Porsche. Die samenwerking past in de strategie 'Sportwagenschmiede 35', waarin 'Home of Sports Cars' een vast onderdeel vormt. Manthey Racing, in 1966 opgericht door autocoureur Olaf Manthey, is gevestigd in Meuspath, pal bij de Nürburgring. Het bedrijf won de 24-uursrace op die omloop zeven keer overall en boekte daarnaast zes klassezeges in Le Mans. Kortom: geen badge-engineering, maar een racestal met palmares.
Waarom Porsche dit hard nodig heeft
Achter al deze exclusiviteit schuilt namelijk een harde noodzaak. De winstgevendheid van Porsche staat onder druk door Amerikaanse importheffingen, zwaardere concurrentie in China en kostbare wijzigingen in de elektrificatieplannen, terwijl het merk tegelijk elektrische auto's en modellen met verbrandingsmotor moet blijven ontwikkelen. De winstcijfers zijn zwakker na een moeilijke periode. Het antwoord van de directie is minder afhankelijkheid van de verkoop van reguliere modellen: Porsche mikt op een break-evenpunt bij minder dan 200.000 auto's per jaar, mede dankzij exclusieve auto's, maatwerkopdrachten en fabrieksrestauraties.
De vraag is wat er op het spel staat voor wie gewoon een Porsche wil kopen in plaats van verzamelen. Een koers vol schaarste en steeds hogere prijzen kan de droom van een bereikbare Porsche ondermijnen, en dat is geen holle zorg bij een merk dat zijn mythe mede bouwde op toegankelijke sportiviteit. Dat Sonderwunsch aan vijftien van zulke miljoenenprojecten werkt, lazen jullie eerder al bij ons. Wie wint is duidelijk: de verzamelaar met een wachtlijstplek. Wie verliest, is de jonge liefhebber die straks alleen nog naar foto's kijkt. De komende jaren moet blijken of exclusiviteit de winst repareert zonder het merk definitief buiten bereik van zijn eigen fans te tillen.
In het kort: Porsche en zijn exclusiviteitsoffensief
De cijfers: Sonderwunsch werkt aan vijftien one-offs van net onder 2 miljoen tot circa 15 miljoen dollar, omgerekend grofweg 1,8 tot 13,5 miljoen euro; een Carrera GT-revisie kost 450.000 tot 720.000 euro; een mogelijke top-911 zou volgens onbevestigde berichten rond de 400.000 dollar kosten, omgerekend zo'n 360.000 euro.
De strategie: minder afhankelijk van verkoopvolume, met een break-evenpunt onder de 200.000 auto's per jaar, gedragen door maatwerk, restauraties en kleine exclusieve series.
Wat je echt moet weten: Porsche verkoopt voortaan niet alleen auto's, maar vooral schaarste, en rekent erop dat zijn rijkste klanten de winst komen repareren.