Saab

Saab was het merk dat vliegtuigen bouwde en dacht dat auto's hetzelfde waren. Ze hadden deels gelijk — en dat deels was genoeg voor een levenslange loyaliteit.

Saab — Svenska Aeroplan AB — is een Zweeds merk dat in 1937 werd opgericht als vliegtuigfabrikant en in 1945 besloot ook auto's te gaan bouwen, omdat de naoorlogse wereld minder behoefte had aan gevechtstoestellen. De eerste Saab-auto verscheen in 1949. Saab bouwde daarna vier decennia lang auto's die eigenaardig, eigenzinnig en technisch doorwrocht waren op manieren die geen concurrent begreep. In 2011 ging Saab failliet. De eigenaren rouwden harder dan bij enig ander merkfaillissement in de auto-industrie.

Hoe Saab ontstond

De beslissing om auto's te bouwen was pragmatisch — Saab had na de oorlog fabrieksruimte en ingenieurs zonder werk. De auto werd ontworpen door een team zonder autoervaring. Dat was zichtbaar: de Saab 92 uit 1949 was aerodynamisch perfect, had een tweecilindermotor achterin en een carrosserie die eruitzag alsof hij uit een windtunnel was gevallen. Wat hij niet had, was de conventionaliteit die de rest van de auto-industrie als vanzelfsprekend beschouwde. Saab vond dat goed. De eigenaren ook.

Wat Saab bijzonder maakt

Saab heeft drie dingen gedaan die niemand anders heeft gedaan. Ten eerste: sleutelontsteking bij de middentunnel voor de veiligheid van de knieen. Ten tweede: de turbocharger als standaard performance-instrument introduceren voor de Europese consumentenmarkt — de Saab 99 Turbo uit 1978 was een van de eersten. Ten derde: een merk opbouwen waarvan de eigenaren meer hechten aan hun auto dan aan het merk dat hem bouwde — Saab-eigenaren zijn de loyaalste klanten in de autogeschiedenis. Veel van hen kochten na het faillissement nooit meer een andere auto.

Belangrijke Saab-modellen

De Saab 92 — de eerste, aerodynamisch correct en eigenaardig tegelijk. De Saab 96 — de auto waarmee Erik Carlsson het WRC-voorloper domineerde in de jaren zestig. De Saab 99 Turbo — de Europese turbopionier. De Saab 900 — het icoon, zestien jaar in productie, negen honderdduizend exemplaren. De Saab 9000 — de grote Saab die begreep dat ruimte ook een kwaliteit was. De Saab 9-3 Viggen — de scherpste Saab die ooit werd gebouwd, 230 pk en een torque steer die bijzonder zijn eigen karakter had.

Interessante weetjes over Saab

Saab-coureur Erik Carlsson — 'Carlsson on the Roof', vanwege zijn neiging te rollen — won de Rally Monte Carlo in 1962 en 1963 en de RAC Rally in 1960, 1961 en 1962. In een Saab 96 met een driecilinder tweetaktmotor. Tegenstanders hadden V8's. Carlsson had een betere rijder en een lichter auto. Saab won.
Het Saab 9-3 SportCombi — een stationwagonversie — was ontworpen door een team dat de vliegtuigindustrie als referentie gebruikte voor de laadruimte-geometrie. De klep opende zo dat grote, onregelmatige objecten vlak konden worden ingezet zonder hoekproblemen. Dat is vliegtuigingenieurskunde toegepast op een gezinsauto.
General Motors kocht Saab in 1990 — een deal die Saab redde op korte termijn en beschadigde op lange termijn. GM deelde platforms met Saab, wat kostenbesparingen opleverde maar de eigenaardigheid ondermijnde die het merk definieerde. De Saab 9-3 en 9-5 van de late GM-periode zijn degelijke auto's. Ze zijn geen echte Saabs.
Na het faillissement in 2011 probeerden meerdere investeerders Saab te reanimeren — onder anderen een Chinees consortium dat de naam en de modellen kocht. Het resultaat — NEVS, National Electric Vehicle Sweden — produceerde elektrische versies van de Saab 9-3 in beperkte aantallen. Het voelde als een eervolle begrafenis. Saab-eigenaren waren dankbaar maar wisten dat het niet hetzelfde was.

Wat een echte autoliefhebber vindt van Saab

Saab is het merk waarbij autoliefhebbers stoppen met rationeel redeneren en beginnen met voelen. De auto's waren niet de beste in hun klasse op elk meetbaar vlak. Ze waren de beste in hun klasse op precies de vlakken die Saab belangrijk vond: aerodynamica, veiligheid, turbocharger-technologie, interieurfunctionaliteit en de absolute weigering om te doen wat anderen deden omdat anderen het deden.

Een autoliefhebber die een originele Saab 900 Turbo rijdt, rijdt een auto die in zijn tijd zo radicaal anders was dat concurrenten hem niet begrepen. Nu, veertig jaar later, begrijpt de auto-industrie alsnog dat Saab gelijk had op punten waar niemand het zag. Dat is de definitie van een visie die zijn eigen tijd vooruit was.

In het kort — Saab

Opgericht 1945 als automerk, door Svenska Aeroplan AB. Failliet gegaan in 2011.

Bekendste modellen Saab 92, Saab 96, Saab 99 Turbo, Saab 900, Saab 9-3 Viggen.

Wat je echt moet weten Saab-eigenaren rouwden harder om het faillissement van hun merk dan om enig ander merkfaillissement in de auto-industrie. Veel van hen hebben daarna nooit meer een ander merk gekocht. Dat is de definitie van loyaliteit die een merk niet verdient maar toch krijgt.

Saab 900 geschiedenis, cijfers en wat hem legendarisch maakt

Petrolhead•

06 mei 2026, 13:03

De 900 was de directe opvolger van de Saab 99 — een auto die al even eigenzinnig was maar minder verfijnd. Saab's ingenieur Sixten Sason had in de jaren vijftig een ontwerpfilosofie geïntroduceerd di...