Er is groen, er is groener, en er is de plug-inhybride die op papier groen doet en op de weg gewoon benzine zuipt.
De officiële CO2-waarden van plug-inhybrides staan mijlenver af van de realiteit. Uit onderzoek van het ICCT blijkt dat PHEV's uit 2023 in de praktijk gemiddeld 4,6 keer hun officiële CO2-waarde uitstoten. Wie dacht een schone auto te kopen, reed feitelijk een verkapte benzineauto met een zwaar accupakket in de kofferbak.
Die 4,6 is bovendien geen incident maar een trend. De verhouding tussen werkelijke en officiële uitstoot groeide sinds 2021 van 3,5 naar 4,6 keer, meldt Automotive World op basis van dezelfde ICCT-cijfers. Anders gezegd: de kloof wordt niet kleiner, hij wordt jaar na jaar breder. Voor een technologie die als overgang naar volledig elektrisch werd verkocht, is dat een pijnlijke ontwikkeling.
De cijfers worden nog wat ongemakkelijker als je naar de absolute waarden kijkt. Volgens Transport & Environment stootten PHEV's uit 2024 in de praktijk gemiddeld 145 gram CO2 per kilometer uit, tegenover 24 gram in de officiële laboratoriumtests. Dat is een factor zes. In één jaar tijd steeg de praktijkuitstoot bovendien met vijf procent, van 138 naar 145 gram, aldus de analyse die Electrek aanhaalt op basis van gegevens uit 220.000 Europese auto's.
Waarom de rekenformule niet klopt
De kern van het probleem zit in één aanname. De EU-formule gaat ervan uit dat een PHEV-rijder ongeveer 80 procent van zijn kilometers elektrisch aflegt. ICCT vond voor 2022 een werkelijk aandeel van rond de 21 procent. Autovisie komt op ongeveer 20 procent uit. Dat verschil verklaart bijna de hele kloof: wie zijn auto niet oplaadt, sleept simpelweg een zware accu mee die af en toe helpt en verder niks doet.
En dat opladen blijft in de praktijk een probleem. Veel bestuurders rijden geregeld met een lege accu, constateert Autovisie, waardoor de benzinemotor het meeste werk verzet. Het dagelijkse brandstofverbruik ligt volgens Autoblog gemiddeld op 4 tot 5 liter per 100 kilometer. Niet dramatisch voor een gewone auto, maar wel voor eentje die op de brochure een fractie daarvan claimde.
De gevolgen reiken verder dan een tegenvallende tankbeurt. Door hun lage officiële waarden telden PHEV's gunstig mee voor de fabrikantendoelen voor CO2. ICCT-onderzoeker Dornoff wijst erop dat juist die lage, zelden behaalde waarden de plug-inhybride een voordeel gaven. Fabrikanten konden hun vlootgemiddelde oppoetsen met auto's die in de echte wereld ruim 130 gram per kilometer uitstoten, zo becijfert Autovisie.
De strijd om de regels van 2027
Er komt correctie aan, tenminste op papier. Vanaf 2027 scherpt de EU de WLTP-rekenregels voor PHEV's aan, zodat de aangenomen gebruiksfactoren dichter bij de werkelijkheid komen. Autoblog bevestigt die datum. Voor kopers is dat goed nieuws: de officiële cijfers gaan dan waarschijnlijk fors omhoog, wat betekent dat ze eindelijk iets zeggen over wat je auto echt uitstoot.
Maar de industrie zit niet stil. Brancheorganisatie ACEA oefent druk uit om de geplande aanscherping van 2027 te schrappen, meldt CleanTechnica. Volgens Electrek proberen fabrikanten de aanpassingen aan de gebruiksfactoren af te zwakken om hun emissievoordeel in de regelgeving te behouden. De onderhandelingen over de herziening van de autonormen lopen op dit moment. Kort samengevat: de rekentruc die de plug-inhybride groot maakte, wil men liever niet zomaar loslaten.
De toon van de critici is intussen niet mals. T&E-directeur Mathieu noemt plug-inhybrides ronduit een greenwashingstunt: verkocht als groen, in de praktijk zwaar vervuilend. Electrek koppelt daar een consumentenargument aan vast, want wie minder elektrisch rijdt dan beloofd, betaalt ook meer aan brandstof dan verwacht. De rekening komt dus dubbel: bij de uitlaat en bij de pomp.
Wat overblijft is een nuchtere les. Een PHEV kan schoon zijn, maar alleen als je hem daadwerkelijk elke dag oplaadt en vooral korte ritten maakt. Doe je dat niet, dan rijd je een dure, zware benzineauto met een groen randje. De techniek is niet het probleem, het gebruik is dat. En dat is precies wat de officiële cijfers al die jaren netjes hebben weggerekend.