Stationwagon

De stationwagon is de eerlijkste auto die ooit is gebouwd. En dat is precies waarom niemand hem cool vindt.

Een stationwagon — in Nederland ook wel stationcar of combi — is een personenauto met een verlengde dakwlijn die doorloopt tot aan de achterbumper, wat resulteert in een grote laadruimte toegankelijk via een achterklep.

Geen fratsen, geen verhoogde rijpositie, geen excuses.

De stationwagon doet wat hij belooft: mensen vervoeren én spullen meenemen, zonder daar extra brandstof, rijhoogte of carrosseriehoogte voor te vragen. Hij is de meest rationele auto die bestaat. En rationaliteit, zo leert de markt ons elke dag opnieuw, is dodelijk voor de verkoop.

De eerste stationwagon ter wereld

De Ford Model T Depot Hack uit 1919 wordt algemeen beschouwd als de vroegste voorloper — een houten carrosserie achter een reguliere auto, bedoeld om passagiers en bagage van treinstations te vervoeren. Vandaar de naam: depot hack.

De eerste echte seriematige stationwagon is de Chevrolet Suburban Carryall uit 1935 — acht zitplaatsen, stalen carrosserie, en een concept dat de Suburban tot op de dag van vandaag in productie houdt. De langstlopende auto-naamplaat ter wereld. Negentig jaar. Onafgebroken.

Legendarische stationwagon-modellen

1965 — Volvo Amazon Combi Zweden begrepen de stationwagon eerder dan wie dan ook. De Amazon Combi was robuust, betrouwbaar en lelijk op een manier die na zestig jaar charme is geworden.

1972 — BMW 2002 Touring Technisch een hatchback, spiritueel een stationwagon. BMW deed het één keer en begreep daarna wat het publiek eigenlijk wilde.

1984 — Audi 100 Avant De Avant die het woord Avant introduceerde. Audi positioneerde de stationwagon als premium product — en slaagde daar volledig in.

1993 — Volvo 850 T5-R Volvo stuurde een stationwagon naar de BTCC — het Britse toerwagenkampioenschap. Geel. Met een vijfcilinder turbo. De auto-industrie begreep nooit meer hetzelfde.

1998 — Mercedes-Benz E55 AMG Estate V8, 354 pk, compleet normaal van buiten. De wolf in schaapskleren — en het begin van de performance wagon als serieus genre.

2022 — Porsche Panamera Sport Turismo Een Porsche met een achterklep en een derde zitrij als optie. Stuttgart heeft lang nagedacht. Het resultaat is onmogelijk goed.

Interessante weetjes over stationwagons

De Volvo 850 Estate deed in 1994 en 1995 mee aan de British Touring Car Championship — in fabriekskleuren, met Tom Walkinshaw Racing. De auto eindigde regelmatig in de punten. Tegenstanders werden ingehaald door een stationwagon. Zij leven nog steeds met die wetenschap.
Het marktaandeel van stationwagons in Europa is tussen 2010 en 2023 gehalveerd — van ruim twintig naar onder de tien procent. SUV's namen het over. De stationwagon biedt meer laadruimte, weegt minder en verbruikt minder brandstof. De markt koos de SUV. Rationaliteit verliest altijd van gevoel.
Audi gebruikt het woord 'Avant' uitsluitend voor stationwagons — een marketingbeslissing uit 1977 die zo succesvol was dat concurrenten decennialang probeerden hun eigen versie te vinden. Mercedes koos 'T-Model'. BMW koos 'Touring'. Geen van beide heeft de klank van Avant.
De Chevrolet Suburban is sinds 1935 onafgebroken in productie — twaalf generaties, negentig jaar, en nog steeds de grootste SUV in het reguliere GM-aanbod. Hij begon als stationwagon en werd een SUV zonder dat iemand precies weet wanneer de overgang plaatsvond.

Wat AutoInsider vindt van stationwagons

Een autoliefhebber heeft een zachte plek voor de stationwagon — en schaamt zich daar niet voor. De redenering is simpel: alles wat een goede sedan kan, kan een stationwagon ook. Plus bagage. Plus fietsen. Plus een hond. Zonder dat het rijgedrag significant verslechtert, zonder dat het gewicht dramatisch stijgt, zonder dat de lijn verloren gaat bij een goed ontworpen exemplaar.

De car culture rond de stationwagon is bescheiden maar diepgeworteld. Het zijn mensen die een Audi Rs6 Avant kopen in plaats van een Rs7 omdat ze weten dat ze die bagageruimte gebruiken — en omdat ze weten dat de Rs6 rijdt als een sportwagen maar leeft als een gebruiksauto. Dat is geen compromis. Dat is intelligentie.

De stationwagon verdwijnt en dat is een vergissing waar de markt over tien jaar spijt van krijgt. De SUV heeft gewonnen op gevoel, niet op feiten. Een Volvo V90 Cross Country rijdt beter, verbruikt minder en biedt evenveel praktisch nut als de gemiddelde premium-SUV. Maar hij staat lager. En dat, zo blijkt keer op keer, is genoeg reden voor de moderne autokoper om nee te zeggen. De stationwagon is te eerlijk voor zijn eigen bestwil.

In het kort — Stationwagon

Definitie Een personenauto met verlengde daklijn en grote laadruimte via een achterklep — de meest rationele auto die bestaat, en daarom de minst verkochte van zijn klasse.

Eerste exemplaar Chevrolet Suburban Carryall (1935) — acht zitplaatsen, stalen carrosserie en meer dan 90 jaar in productie geweest.

Belangrijkste modellen Volvo Amazon Combi, Audi 100 Avant, Volvo 850 T5-R, Mercedes-Benz E55 Amg Estate, Audi Rs6 Avant, Porsche Panamera Sport Turismo.

Wat je echt moet weten De stationwagon doet alles beter dan de SUV die hem verving — en verloor toch. Dat is het meest onbegrijpelijke marktverhaal in de moderne auto-industrie.